Anakart Seçimi Nasıl Yapılır

Yazar Muhammed Yahya Varlık / 23 Ekim 2020 06:45
Anakart diğer birimlerin etrafında toplandığı ve bilgisayarın yapıtaşı olarak sayılan devre kartıdır.
Anakart Seçimi Nasıl Yapılır

Bir bilgisayar satın almadan veya toplamadan önce ilk olarak incelenmesi gereken anakart, birçok kişi tarafından dikkate alınmaz ve bunun sonucunda istenmeyen sonuçlar doğurur. Satın alacağınız işlemciden ekran kartına kadar tüm birimler anakarta bağımlı oldukları için, yanlış bir anakart tercihi diğer birimleri de kullanamamanıza sebep olabilir. Anakartların önemini az da olsa anlamışsanız, tercih yaparken de dikkat etmeniz gereken birçok faktör olduğunu da fark etmişsiniz demektir. Buradan yola çıkarak, bu yazımızda anakart seçimi yaparken dikkat etmeniz gereken noktaları tüm detayları ile inceleyeceğiz.

Anakart ve Bilgisayar

Anakartlar içerisinde birçok donanımı barındıran ve tüm elektronik cihazlarda temel olarak bulunması gereken bir devre kartı veya donanımdır. Cihazın güç akışını yönetmekten, veri aktarımı işlemlerine kadar tüm teknolojik işlemler anakart üzerinde gerçekleştirilir. USB girişleri, görüntü girişleri, işlemci, ekran kartı, bellekler, PCI bağlantıları, BIOS, SATA bağlantıları gibi donanımların hepsi anakart üzerinde bulunur ve gerçekleştirilir. Kısacası anakartın görevi diğer donanımlarla iletişim kurmak ve donanımlar arası veri aktarımını başarılı bir şekilde gerçekleştirmektir.

Bu yazımızda diğer teknolojik cihazlardan ziyade bilgisayarların anakartlarını inceleyeceğimiz diğer anakartların nasıl bir yapıya sahip olduğu ve ne işe yaradıkları hakkında detaylı bilgi vermeyeceğiz. Ancak temel olarak tüm anakartlar aynı mantıkla çalışmaktadır.

Bilgisayarlarda bulunan anakartlar diğer donanımlara göre çok daha ucuz olabilmektedir. Bunun sebebi tek bir amaca hizmet etmek yerine iletişim kurmak ve bütünü sağlamak amacını gütmesidir. Bir bilgisayardan yüksek performans almak istiyorsanız, bunu tek başına anakartın başaramayacağını unutmayın ancak yüksek performanslı donanımları kaldıramayacak bir anakart tercih ederseniz istediğiniz verimi de alamayacağınızı aklınızdan çıkarmayın.

Dizüstü bilgisayarlar markalar tarafından üretildikleri için içerisindeki parçaları değiştirmeye veya özelleştirmeye pek imkân tanımazlar. Dizüstü bilgisayarlarda üreticiler, bilgisayar için en stabil anakartı tercih etmektedirler ve sizin değiştirme veya özelleştirme şansınız bulunmamaktadır. Fakat masaüstü bir bilgisayar toplamak istediğinizde anakart seçimi oldukça önemli bir konu haline gelmektedir. Anakart fiyatları ülkemizde 200-2000TL arasında değişkenlik göstermektedir. Bilgisayarı toplama amacınıza ve kullanacağınız donanımlara göre anakart tercihi yapmanız gerekir. Mesela, ileriki zamanlarda bilgisayarınıza ek bellekler takacak ve parçalarınızı yükseltecekseniz, bu mantığa uygun bir şekilde yüksek performansları destekleyen bir anakart tercih edebilirsiniz.

İşlemci ve Anakart

Anakartın merkezinde bulunan ve bilgisayarın tüm işlevlerini gerçekleştirmek için uğradığı, bilgisayarın beyni olan işlemciler, anakartınızla uyumlu olmak zorundadır. Anakartlar desteklediği işlemciler bakımından birçok çeşide ayrılmaktadırlar. Sadece AMD Ryzen işlemcileri destekleyen bir anakarta Intel işlemci takmaya kalkarsanız hem anakartınız hem de işlemciniz çöpten farksız olacak ve çalışmayacaktır. Buradan yola çıkarak, ilk olarak hangi işlemciyi seçeceğinizi bulmak ve buna uygun anakart modellerini ayıklamak gerekecektir.

Güç ve Anakart

Gücü nereden ve ne kadar alırsanız alın, hepsi mutlaka anakart üzerinde dolaşacaktır. Yüksek performanslı bilgisayarlar doğru orantılı bir şekilde yüksek güce ihtiyaç duymaktadırlar ve bu gücü yönetebilecek bir anakarta sahip olunması gerekmektedir. Bu konuda incelenmesi gereken donanımlar ekran kartı ve güç kaynağıdır. Ekran kartları inanılmaz seviyede elektrik tüketimi yaparlar ve bu elektriğin birçoğunu anlık olarak çekmek isterler. Güç kaynakları da şebeke elektriğini bilgisayarınızın ihtiyacına göre optimize etmeye yarar. Bu iki donanımda tahmin edebileceğiniz üzere anakarta bağımlıdır ve anakart üzerinden haberleşirler. Yüksek güçleri kaldıramayacak bir anakart alırsanız, bir süre sonra anakartınıza bağlı parçalar hasar görür ve anakartın kullanılamaz bir hale gelmesi ile sonuçlanabilir. İhtiyacınız olan enerjiyi öğrenmeli ve bu seviyedeki gücü kaldırabilecek ve yönetebilecek bir anakart satın almalısınız.

Depolama ve Anakart

Bilgisayarınızdaki tüm dosyalar ve veriler depolama aygıtlarında saklanmaktadır. Depolama aygıtları anakarta kablolar yardımıyla bağlanmakta ve kullanılmaktadır. Günümüzde HDD, SSD ve M.2 SSD olmak üzere üç farklı depolama türü bulunur ve en çok tercih edileni hızı ve ekonomisi sebebiyle SSD depolamasıdır. Yeni anakartların neredeyse hepsi hem HDD hem de SSD desteği sunmaktadır ancak, birçok anakart M.2 SSD desteği sunmamaktadır. M.2 SSD kullanmak istiyorsanız buna uyumlu bir anakart seçmeniz gerektiğini unutmayın.

Anakart Çevre Birimleri

USB girişlerinden, görüntü çıkışına kadar tüm giriş ve çıkışlar anakart üzerinden yapılmaktadır. Bir anakart satın almadan önce kaç adet giriş ve çıkışı olduğunu, hangi birimlere sahip olduğunu mutlaka inceleyin. Örneğin APU işlemcili bir sistem kullanmayı ve ekran kartı takmamayı düşünüyorsanız anakartınızda hangi görüntü çıkışları olduğunu mutlaka inceleyin. Monitörünüz HDMI girişliyse ve anakartınız VGA çıkışlıysa dönüştürücüyle bağlantı yapmak zorunda kalabilirsiniz.

Anakartınıza uyumlu bir kasa tercihi yapmayı unutmayın. Bunun yanında kasanızın yoğunluğuna ve parçaların performansına göre fan almanız gerekebilir. Bu fanların anakartınıza bağlanıp bağlanamayacağını mutlaka öğrenin.

Müzik dinleyen veya yapan biriyseniz, anakartınızda entegre olarak bulunan ses kartını inceleyin. Hangi çıkışlara sahip olduğuna bakın. Eski çevre birimi girişi ve çıkışına sahip olan anakartlar size birçok problem yaratabilir.

BIOS

BIOS, anakartınızı yönetebileceğiniz ve bilgisayarınızın tüm donanım parçalarını kontrol edebileceğiniz bir sistemdir. Anakartın üzerinde fiziksel olarak da bulunmaktadır ve BIOS’un kalitesiyle sürümü oldukça önemli bir konudur. Overclock gibi sistemleri uygulamak için BIOS kullanmak gerekir. Yani sadece temel ayarları değil, üst düzey yönetim ve özelleştirmeler için de BIOS öğrenilmeli ve kullanılmalıdır.

Anakart seçimi dikkatlice ve özenli bir şekilde yapılması gereken bir iştir. Önemsiz olarak görülse de diğer birçok parçaya göre anakart oldukça önemlidir. Küçük bir anakart modeli değişimi ile bilgisayarınızın performansını 2-3 katına kadar çıkarmanız mümkün olabilmektedir. Bilgisayar toplarken ve satın alırken ilk incelemeniz gereken işlemci, daha sonra da anakart olduğunu unutmayın. Umarız kendinize ve bilgisayarınıza en uygun anakart tercihini yapar ve uzun süre boyunca kullanım sağlarsınız.